Yoga Nidra: rusten op de grens tussen waken en slapen.
Wanneer heb je voor het laatst werkelijk niets gedaan?
Niet even op je telefoon gekeken. Niet nagedacht over wat straks nog moet gebeuren. Niet geprobeerd om je gedachten stil te krijgen.
Maar gewoon gelegen.
Met gesloten ogen.
Luisterend naar een stem die je langzaam uitnodigt om je aandacht van de buitenwereld naar binnen te brengen.
Welkom in de wereld van Yoga Nidra.
Wat is Yoga Nidra?
Yoga Nidra wordt vaak vertaald als ‘yogische slaap’.
Toch is Yoga Nidra niet hetzelfde als slapen.
Je lichaam rust terwijl je probeert met een deel van je aandacht aanwezig te blijven. Je beweegt als het ware langs de grens tussen wakker zijn en slapen.
De systematische vorm van Yoga Nidra die tegenwoordig veel wordt beoefend, werd vanaf de twintigste eeuw onder andere bekend door Swami Satyananda Saraswati en de Bihar School of Yoga. Elementen en begrippen binnen de beoefening hebben tegelijkertijd wortels in oudere yogische en tantrische tradities.
Tijdens Yoga Nidra lig je meestal comfortabel in Savasana, op je rug, terwijl een leraar je stap voor stap door de beoefening begeleidt.
Je hoeft niets te kunnen.
Je hoeft nergens naartoe.
Je luistert.
Van buiten naar binnen
Een begrip uit de yogafilosofie dat mooi helpt om Yoga Nidra te begrijpen is pratyahara.
Pratyahara wordt vaak omschreven als het terugtrekken van de zintuigen.
Gedurende de dag beweegt onze aandacht voortdurend naar buiten: geluiden, beelden, gesprekken, berichten, verwachtingen en alles wat nog gedaan moet worden.
Tijdens Yoga Nidra maken we langzaam de omgekeerde beweging.
Van buiten naar binnen.
Je ligt stil.
Je ogen zijn gesloten.
Je aandacht wordt door verschillende delen van het lichaam geleid. Je observeert de ademhaling, lichamelijke gewaarwordingen en soms gevoelens of beelden.
Langzaam kan de buitenwereld wat meer naar de achtergrond verdwijnen.
Niet omdat je haar moet buitensluiten.
Je aandacht krijgt eenvoudigweg een andere richting.
Hoe verloopt een Yoga Nidra?
Niet iedere Yoga Nidra is hetzelfde. Afhankelijk van de traditie en de leraar kan de opbouw verschillen.
In de methode die bekend werd door Swami Satyananda komen bijvoorbeeld elementen voor zoals het tot rust brengen van het lichaam, het verplaatsen van de aandacht door verschillende lichaamsdelen, bewustzijn van de adem, gewaarwordingen en visualisaties.
Een ander bekend element is de sankalpa: een korte, persoonlijke innerlijke intentie die tijdens de beoefening wordt gebruikt.
Maar als deelnemer hoef je al die stappen helemaal niet te kennen of te onthouden.
Je laat je begeleiden.
Misschien is juist dat een van de redenen waarom Yoga Nidra zo toegankelijk kan voelen.
Je hoeft niet zelf te bedenken wat je moet doen.
En wat als ik in slaap val?
Dat gebeurt.
En dat is helemaal niet vreemd.
Je ligt comfortabel, je ogen zijn gesloten en je lichaam krijgt eindelijk toestemming om te rusten. Zeker wanneer je moe bent, kan slaap heel dichtbij komen.
Binnen Yoga Nidra proberen we echter een subtiele vorm van bewustzijn te behouden terwijl het lichaam steeds verder tot rust komt.
Soms lukt dat.
Soms dwaal je af.
Soms hoor je de hele Yoga Nidra.
En soms hoor je het begin… en vervolgens ineens de woorden waarmee de sessie wordt afgesloten.
Ook dat mag onderdeel zijn van de ervaring.
Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over Yoga Nidra?
De laatste jaren krijgt Yoga Nidra steeds meer aandacht binnen wetenschappelijk onderzoek.
Onderzoekers bestuderen onder andere de mogelijke invloed op ervaren stress, angst, stemming en slaap. Recente overzichtsstudies laten op verschillende van deze gebieden positieve resultaten zien.
Tegelijkertijd moeten die resultaten met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.
De kwaliteit van de onderzoeken verschilt en ook de manier waarop Yoga Nidra wordt aangeboden is niet in iedere studie hetzelfde. Meer kwalitatief onderzoek is daarom nodig.
Yoga Nidra is geen vervanging voor medische of psychologische zorg.
Wel ontstaat er steeds meer wetenschappelijke belangstelling voor iets wat beoefenaars al veel langer ervaren: de bijzondere kwaliteit van bewust rusten.
Moeten we rust altijd meten?
Misschien hoeven we Yoga Nidra bovendien niet alleen te benaderen vanuit de vraag:
“Wat levert het mij op?”
We zijn zo gewend om actief te zijn.
Om iets te verbeteren.
Om ergens naartoe te werken.
Zelfs ontspanning kan daardoor een opdracht worden:
Ik moet ontspannen.Ik moet beter slapen.Ik moet mijn hoofd leegmaken.
Yoga Nidra nodigt uit tot iets anders.
Liggen.
Luisteren.
Waarnemen.
Zonder dat er onmiddellijk iets hoeft te veranderen.
Misschien ontstaat rust soms juist wanneer we even stoppen met proberen haar te bereiken.
Een uitnodiging om te rusten
Vanaf maandag 5 oktober starten we bij Zijns-Ruimte met een korte reeks Yoga Nidra.
Een uitnodiging om bewust tijd te maken voor verstilling en rust.
Je hoeft geen ervaring met yoga of meditatie te hebben.
Je hoeft niet lenig te zijn.
Je hoeft niets te presteren.
Je komt liggen.
Je sluit je ogen.
En je laat je meenemen.
Yoga Nidra – korte reeks
Start maandag 5 oktoberZijns-Ruimte
Een moment om even niet méér te doen.
Maar minder.
Om van buiten weer naar binnen te bewegen.
En te ontdekken wat er ontstaat wanneer je jezelf toestemming geeft om te rusten.
Stralende groeten,
Ina
Meer lezen – wetenschappelijke bronnen
Pandi-Perumal, S. R. et al. (2022). Yoga Nidra: An innovative approach for management of chronic insomnia – A case report and literature review.
Recente systematische reviews en meta-analyses naar Yoga Nidra onderzoeken onder andere de mogelijke invloed van de beoefening op stress, angst, stemming en slaap.
Minder weergeven
Opmerkingen